Polonya'da yargı bağımsızlığı ve mahkeme atamaları konusunda uzun süredir devam eden siyasi anlaşmazlık, Anayasa Mahkemesinde yaşanan son gelişmelerle yeniden gündeme geldi. Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığının açıklanmasının ardından mahkeme binası önünde büyük gösteriler düzenlenmeye başladı.
Polonya basınında yer alan haberlere göre, aralarında muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski ve eski Başbakan Mateusz Morawiecki'nin de bulunduğu çok sayıda kişi mahkeme önünde toplandı.
Polis, bazı göstericilerin mahkemenin çitlerini aşması ve güvenlik güçlerine cisimler atması üzerine 3 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Görevden uzaklaştırmaların ardından mahkemenin yönetimini en kıdemli yargıç Anna Korwin-Piotrowska devraldı.
Cumhurbaşkanı ziyareti iptal edip ülkeye döndü
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, gelişmeler üzerine, planladığı Senegal ziyaretini yarıda keserek Polonya'ya dönme kararı aldı. Ülkeye ulaşmasının ardından Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüştü.
Daha sonra Anayasa Mahkemesi binasına giden Nawrocki ile yargıçlar arasında, Cumhurbaşkanı'nın binaya girmeye çalıştığı sırada arbede yaşandı. Taraflar fiziksel müdahale konusunda birbirlerini suçlarken Nawrocki daha sonra bölgeden ayrıldı.
Başbakan Donald Tusk ise hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmenin hükümetin görevi olduğunu belirterek, PiS döneminden kalan hukuki sorunların çözümü için kararlı adımlar atılması gerektiğini ifade etti.
ABD'nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose da yaşanan gelişmelerden endişe duyduğunu belirterek taraflara itidal çağrısında bulundu. Öte yandan Polonya'nın Pekin ve Bükreş büyükelçileri Jakub Kumoch ve Pawel Soloch, yaşanan olayların ardından görevlerinden istifa etti.
Polonya'da 2023 yılında iktidara gelen Tusk hükümeti, yargının bağımsızlığını yeniden tesis etmeyi hedeflediğini açıklamıştı. Yargı atamaları konusunda hükümet ile önceki iktidar arasında yaşanan anlaşmazlık ise Anayasa Mahkemesinin çalışmalarını uzun süredir sekteye uğratıyor.
Polonya Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde, yerel saatle 18.00 sularında Mahkeme Başkanı Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldıklarına ilişkin bir duyuru yayımlanmış ve bunun üzerine gösteriler düzenlenmeye başlanmıştı.
