Mahkeme başkanı ve yardımcısının görevden uzaklaştırıldığı duyurusuyla başladı
Polonya Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde 30 Ekim’de, Başkan Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırıldığı duyuruldu. Ardından mahkemenin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, kurumun yönetimini üstlendiğini öne sürdü. Böylece mahkemenin yapısı ve işleyişi üzerine Başbakan Donald Tusk ile Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki arasında süren anlaşmazlık, kurumun içinde iki ayrı yönetim iddiasına dönüştü.
Mahkeme binasının önü kalabalıklaştı, olaylar polis ablukasıyla sürüyor
Duyurunun ardından muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Mahkeme Başkanı Julia Przylebska’nın da aralarında olduğu çok sayıda kişi binanın önünde toplandı. Polis, bazı göstericilerin mahkemenin çitlerini aştığını, bazılarının da polise cisim attığını ve 3 kişiyi gözaltına aldığını bildirdi. Binaya girmeye çalışan Nawrocki ile mahkeme üyeleri arasında da arbede yaşandı. Bina çevresindeki abluka sürüyor.
Öte yandan, Polonya'nın başkenti Varşova'da bir araya gelen göstericiler, Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki'ye desteklerini dile getirirken, Yüksek Mahkeme ile ilgili hükümetin adımlarına karşı çıktı. Gösteriye katılanlar Anayasa Mahkemesi binasının çevresinde toplanırken, polis ekipleri bölgede güvenlik önlemleri aldı.
Tusk ile Nawrocki, krizin sorumlusu konusunda birbirine zıt şeyler söylüyor
Tusk’a göre Sejm’in seçtiği yargıçlar yemin etti ancak Nawrocki bu yeminleri kabul etmedi, Swieczkowski de yargıçların göreve başlamasını engelledi. Başbakan, PiS, eski Cumhurbaşkanı Andrzej Duda ve Nawrocki’yi hukukun üstünlüğünü aşındırmakla suçlayıp krizde Rusya yanlısı güçlerin ve internetteki bot ordularının rolü olduğunu iddia etti. Nawrocki ise anayasal düzenin ihlal edildiğini, devletin anayasal bir organının zorla ele geçirildiğini savunuyor. Cumhurbaşkanı, durumu yatıştırmak için parlamentodaki siyasi güçlerin temsilcileriyle görüşüyor.
Kriz, diplomasiye ve Cumhurbaşkanı'nın takvimine de sıçradı
Polonya’nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ile Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch, anayasa krizine tepki olarak istifa etti. Senegal’e gitmek üzere havalanan Nawrocki’nin uçağı, mahkemedeki olaylar nedeniyle İspanya üzerinden geri döndü. Flightradar24 verilerine göre dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi canlı takip etti.
Hükümetin kaderi, Sejm’de verilecek bir güvensizlik önergesine bağlı olabilir
Eski Başbakan ve muhalefetteki Rozwoj Plus’ın lideri Mateusz Morawiecki, Tusk hükümeti için güvensizlik önergesi vereceklerini duyurdu. 460 sandalyeli Sejm’de hükümeti düşürmek için 231 oy gerekiyor, Tusk’un koalisyonunun elinde ise 239 sandalye var. Bu nedenle muhalefetin, beş partili koalisyondan en az bir partiyi ikna etmesi gerekiyor. Tusk ise geri adım atmayacaklarını söylüyor.