Dünyanın en hassas saatleri bile bilim insanları için yeterli olmayabilir. Bugüne kadar en hassas zaman ölçümleri, atomlardaki elektronların enerji seviyeleri arasındaki geçişlere dayanıyordu. Şimdi ise araştırmacılar, atomun doğrudan çekirdeğini kullanarak çalışan yeni bir saat teknolojisinde önemli bir aşamaya ulaştı.

Matthias Heisler · TU Wien
Viyana Teknik Üniversitesinde geliştirilen nükleer saatin laboratuvar düzeneği.

Avusturya ve Çin’deki iki ayrı araştırma ekibi, toryum-229 izotopunu kullanarak ilk çalışan nükleer saatleri geliştirdi.

Matthias Heisler · TU Wien
Nükleer saatin geliştirilmesinde kullanılan deney düzeneği ve toryum-229 içeren yaklaşık 3 milimetrelik kristal

7 Ekim’de Nature dergisinde yayımlanan iki araştırmada, atom çekirdeğindeki enerji geçişleri referans alınarak saatlerin çalışması sağlandı.

Nükleer saatler henüz dünyanın en hassas atom saatlerinden daha kararlı değil. Ancak araştırmacılar, teknolojinin geliştirilmesiyle zaman ölçümünde çok daha yüksek hassasiyete ulaşılabileceğini öngörüyor.

Zamanın yeni ölçüsü atom çekirdeği

Avusturya’daki araştırma ekibi, geliştirdikleri nükleer saatin karanlık maddenin olası bir biçimini araştırmak için de kullanılabileceğini gösterdi.

Matthias Heisler · TU Wien
Toryum çekirdeklerinin lazer ışınıyla uyarıldığı vakum haznesindeki kristal

Yani geleceğin saatleri, yalnızca zamanı değil, evrenin henüz açıklayamadığımız özelliklerini anlamamıza da yardımcı olabilir.